Osim Rista Ratkovića, Oskara Daviča, Dušana Matića i Vaneta Živadinovića-Bora, svi naši nadrealisti bili su rođeni Beograđani. Većinom su se tokom I svetskog rata – budući nedorasli za front – školovali u Parizu, o trošku francuske vlade.

Grupa se formirala tokom treće decenije XX veka. Jezgro su činili Marko Ristić, Milan Dedinac i Aleksandar Vučo, a u početku je tu negde bio i Rastko Petrović. Pa čak i Tin Ujević. Grupisali su se oko beogradskih časopisa Putevi, Svedočanstvo, 50 u Evropi i Večnost, proučavali tekstove o psihoanalizi i osluškivali vesti iz Pariza. Kad je tamo 1924. objavljen Manifest nadrealizma, Marko Ristić je napisao: “… krajem oktobra izašla je Bretonova knjiga Manifeste du Surréalisme i ona markira početak novog juriša u tom romantičnom, idealističkom Krstaškom Ratu, gde se mašta, i obmana, oslobođena radi svih unutrašnjih snaga čovečijeg duha, bore za svoje sopstveno oslobođenje.”

 

Marko Ristić i Koča Popović

Grupi se priključuju Dušan Matić, Mladen Dimitrijević i Koča Popović i veze s Bretonom jačaju: Matić ga sreće u Parizu 1925, a Marko Ristić se s njim redovno viđa krajem 1926. i početkom 1927. Prilaze Moni de Buli, Risto Ratković i Slobodan Kušić, koji će se usput negde odvojiti, te Oskar Davičo, Đorđe Kostić, Đorđe Jovanović, Vane Živadinović-Bor, Radojica-Noe Živanović, Branko Milovanović i Petar Popović. S njima je bio i Nikola Vučo. Decembra 1929, kad je predloženo ozvaničenje pokreta, u grupi su bila trinaestorica članova.

 

Časopis Nemoguće-L’impossible

Osnivački sastanak održan je u stanu Aleksandra Vuča, u Beogradu, u Kneginje Ljubice broj 1. Priča se da je Davičo poneo pištolj, ali da ga je Đorđe Kostić sprečio da puca. 1930 nadrealistička grupa objavljuje poetsko-filozofski almanah Nemoguće-L’impossible, 1931. Dušan Matić, Đorđe Kostić, Oskar Davičo, Koča Popović i Radojica-Noe Živanović pokreću publikaciju Nadrealizam danas i ovde, a 1932. Vane Živadinović-Bor u saradnji sa Markom Ristićem objavljuje knjigu . Insistirali su na kolektivnom radu i automatizmu, sastavljali kolaže i asamblaže, proizvodili fotograme, prepuštali se slobodnim asocijacijama pred fotografijama starih zidova…

1933, posle cenzure časopisa Nadrealizam danas i ovde na osnovu Zakona o zaštiti države te posle hapšenja Oskara Daviča, Đorđa Jovanovića, Đorđa Kostića i Koče Popovića, beogradska nadrealistička grupa se raspala i njen dalji rad je bio obustavljen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *